Dùng nước tỏi phòng chữa bệnh cúm gà

Nhiều hộ nuôi gà tại xã Bình Nhâm, huyện Thuận An, tỉnh Bình Dương đang sử dụng nước tỏi cho gà uống để phòng, chữa bệnh cúm rất hữu hiệu.

Người nuôi cho gà uống nước tỏi thường xuyên mỗi ngày, nước tỏi dùng cho gà uống là nước được vắt ra từ củ tỏi đã được xay. Người nuôi gà chọn những củ tỏi to, lột bỏ vỏ bên ngoài, bỏ vào cói xay nhiển, rồi dùng vải bọc lại, vắt lấy nước cốt. Đổ nước tỏi này vào máng cho gà tự tìm đến uống đối với gà còn mạnh khoẻ.

Riêng trường hợp gà có bệnh thì phải dùng biện pháp thủ công là đổ nước tỏi vào miệng cho gà uống. Cách làm này tuy có tốn nhiều công sức nhưng người nuôi gà đảm bảo được an toàn phòng chống bệnh cúm gà.

Theo kinh nghiệm của các hộ nuôi gà ở xã Bình Nhâm, một trại nuôi 6.000 con gà phải cần đến 27 kg củ tỏi xay, vắt lấy nước cho uống. Cứ như thế gà uống hết nước thì xay tỏi cho uống tiếp khi nào hết dịch bệnh mới thôi.

Cách phối hợp kháng sinh

Câu hỏi:
Toi la mot nong dan moi buoc vao nghe chan nuoi heo, kinh nghiem chua co. Moi khi heo benh thuong mua thuoc ve tu chich, moi dau het benh nhung nhung ngay sau lai nhiem benh tro lai. Co nguoi bao rang nen phoi hop tu hai loai khang sinh thi kha nang tri benh se cao hon khi dung mot loai, co phai vay khong?
Neu dung vay xin bac si chi giup toi cach phoi hop va khang sinh nao phoi hop
duoc voi khang sinh nao, de khi dieu tri khong xay ra su co do phoi hop sai ! Xin
chan thanh cam on. (letridat@ – 28/8/2007)

BSTY Nguyễn Minh Điệp trả lời:

Mến gửi anh Lê Trí Đạt !

Cảm ơn anh đã gửi câu hỏi đến cty GreenFeed. Vấn đề “phối hợp kháng sinh” không những là thắc mắc của những nhà chăn nuôi mới vào nghề mà còn là niềm băn khoăn của nhiều nhà chăn nuôi “lão làng”.

Việc phối hợp kháng sinh như “có người đã bảo” anh nhằm 3 mục đích: (1) tăng khả năng diệt khuẩn, (2) điều trị trường hợp nhiễm nhiều loại vi khuẩn, (3) giảm khả năng xuất hiện chủng vi khuẩn đề kháng

Lý thuyết về phối hợp kháng sinh được trình bày tóm tắt trong tập tin gửi kèm. (Mời anh mở tập tin gửi kèm !)

Tuy nhiên, kháng sinh có nhiều nhóm, nhiều loại nên việc nhớ để phối hợp đúng là điều không dễ dàng (kể cả bác sĩ y khoa). Thực tế trong công tác điều trị, người ta “gom” kháng sinh làm 2 nhóm lớn:
Nhóm A: 
Beta-lactam: Penicillin, Ampicillin, Amoxcillin, Cephalosporin, Cephalexin, Cephalothin, Cephalor…
Aminosid: Streptomycin, Gentamycin, Neomycin, Kanamycin, Apramycin, Spectinomycin... 
Nhóm B: 
Phenicol: Chloramphenicol (đã cấm sử dụng), Thiamphenicol, Florphenicol 
Cyclin: Tetracyclin, Oxytetracyclin (OTC), Chlortetracyclin (CTC), Doxycycline 
Macrolid: Erythromycin, Spiramycin, Oleandomycin, Tylosin, Tiamulin 
Nguyên tắc:
A+A (phối hợp 2 kháng sinh cùng trong nhóm A): tác dụng hiệp đồng (tăng tác dụng); Ví dụ điển hình: Peni + Strep
B+B (phối hợp 2 kháng sinh cùng trong nhóm B): không hiệp đồng, không đối kháng, chỉ tác dụng đơn thuần (“việc ai nấy làm”)
A+B (phối hợp 1 kháng sinh nhóm A & 1 kháng sinh nhóm B): tác dụng đối kháng (mất tác dụng)

Dung môi hòa tan, tá dược… là những yếu tố không kém phần quan trọng nên khuyến cáo đối với người chưa có kinh nghiệm là nên sử dụng kháng sinh, sulfamid đã được các nhà sản xuất phối hợp sẵn. Ví dụ: Shotapen LA – Virbac (Peni + Strep), Codexin – Bio (Ampi + Colistin), Septryl 240 – Minh Dũng (Sulfamethoxypyridazin + Trimethoprim), Genta-Tylo, Linco-Spec, Amox-Genta, Ampi-Kana, Tylo-Spec, DOC (OTC + Colistin + Dexa), Sone (CTC + Thiam + Dexa)…

Hiệu quả điều trị bệnh do nhiễm vi khuẩn phụ thuộc: phát hiện bệnh kịp thời (sớm); chẩn đoán chính xác (đúng bệnh); sử dụng kháng sinh đúng nguyên tắc (lựa chọn kháng sinh phù hợp mầm bệnh, dùng đúng liều lượng & liệu trình); trợ sức, trợ lực, chăm sóc tốt.

Cty GreenFeed đã biên soạn tài liệu “Sulfamid & kháng sinh” với các đề mục được trình bày chi tiết (lịch sử, khái niệm, đặc điểm, phân loại, công thức cấu tạo, cơ chế tác dụng, phổ kháng khuẩn, kháng sinh đồ, sự thải trừ, sự đề kháng, chỉ định điều trị, độ độc, phối hợp kháng sinh, chú ý sử dụng) kèm hình ảnh minh họa. Cty GreenFeed có nhân viên đại diện kỹ thuật - thương mại ở tất cả các vùng trên cả nước. Anh có thể liên hệ với chúng tôi để cùng trao đổi kinh nghiệm chăn nuôi.

Chúc anh sức khỏe dồi dào & gặt hái nhiều thành công trong chăn nuôi.

BSTY Nguyễn Minh Điệp

Để gà đẻ tốt trong mùa nóng

Thực nghiệm đã chứng minh, mùa hè vào thời kỳ nhiệt độ cao mà tăng thêm 1,5% dầu đậu nành thì tỉ lệ đẻ trứng của gà cũng tăng lên rõ rệt. Chính vì vậy, giảm lượng các loại thức ăn ngũ cốc như ngô, duy trì ở mức không quá 50 – 55%, đồng thời gia tăng một lượng thích hợp các loại thức ăn có hàm lượng dinh dưỡng cao có thể đảm bảo phát huy tính năng sinh sản của gà đẻ.

Xem xét tình hình cụ thể mà gia tăng lượng thức ăn chứa protein cho gà vào những ngày hè nóng nực, những ngày này, sức ăn của gà giảm, chỉ có gia tăng lượng thức ăn chứa protein đồng thời đảm bảo sự cân bằng amino axit mới có thể đáp ứng đủ nhu cầu protein của gà đẻ, ngược lại, lượng protein không đủ sẽ ảnh hưởng tới sản lượng trứng. Mùa nóng, tỉ lệ protein trong thức ăn của gà thường cao hơn tỉ lệ trong các mùa khác khoảng 1 – 2%, đạt tới trên 18%. Chính vì thế, cần gia phối hợp bã đậu tương, bánh khô dầu hạt bông, các loại bánh bã gạo trong thức ăn cho gà, lượng dùng không thấp hơn 20 – 25%, các loại thức ăn chứa protein động vật như bột cá cần giảm lượng thích hợp để gia tăng sự ngon miệng cho gà, tăng hàm lượng thức ăn từ thực vật. 

Thận trọng khi sử dụng các chất phụ gia trong thức ăn cho gà để tránh các nhân tố như nhiệt độ cao khiến gà đẻ bị áp lực và khả năng đẻ trứng cũng bị giảm xuống, việc trộn thêm một số thuốc chống căng thẳng vào đồ ăn thức uống của gà là rất cần thiết. Ví dụ như trong nước uống của gà cho thêm 0,1 – 0,4% vitamin C và 0,2 – 0,3 % Chloride sẽ có tác dụng giải nhiệt rõ rệt. Cho thêm 0,04% kẽm kháng sinh vào trong thức ăn hàng ngày của gà có thể duy trì sự cân bằng các vi khuẩn bên trong ruột, thúc đẩy sự hấp thu các chất dinh dưỡng, nâng cao tỉ lệ chuyển hóa thức ăn, đồng thời còn có tác dụng chống lại căng thẳng. Thêm 0,1% axit Fumaric vào đồ ăn hoặc thức uống của gà sẽ có tác dụng giải nóng giảm căng thẳng, gia tăng sức ăn và tỉ lệ đẻ trứng.

Phòng bệnh cho gia súc trong thời tiết nắng nóng

Mùa hè, thời tiết nắng nóng, oi bức, nhiệt độ cao khiến gia súc giảm sức đề kháng và dễ mắc một số bệnh như: E.coli, viêm vú, ký sinh trùng đường máu...

Vì vậy, để phòng chống bệnh cho gia súc trong mùa nắng nóng, bà con nông dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

Tăng cường thức ăn xanh: Rau cỏ tươi, củ, quả và các loại vitamin; tăng cường chất đạm, giảm tinh bột, mỡ, đường trong khẩu phần ăn cho gia súc. Cùng với đó, cần đảm bảo cho gia súc ăn đủ thức ăn thô xanh (trâu, bò từ 15 – 35kg/con/ngày) và bổ sung thức ăn tinh (1 – 2,5kg/con/ngày). Riêng đối với bò sữa, lượng thức ăn tinh bổ sung theo năng suất sữa.

Vào những đợt nắng nóng kéo dài, bà con nên thực hiện chế độ chuyển bữa ăn của gia súc từ ban ngày sang ăn vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát. Đảm bảo thường xuyên có đủ nước cho gia súc uống, tốt nhất là nên lắp hệ thống nước uống tự động để luôn cung cấp đủ nước sạch cho gia súc. Bên cạnh đó, bà con nên tắm, chải cho gia súc 2 – 3 lần/ngày để làm giảm nhiệt cho cơ thể. Chú ý đối với bò sữa nên tắm trước hoặc sau khi vắt sữa 2 – 3 giờ.

Thời gian chăn thả gia súc: Buổi sáng từ 6 – 9 giờ, buổi chiều từ 16 – 18 giờ. Bà con cần chú ý không chăn thả gia súc ngoài trời nắng gắt trong thời gian dài, không để gia súc làm việc nặng hay làm việc quá lâu trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Nếu nhiệt độ ngoài trời quá cao, nắng gắt, nên nhốt gia súc và cho ăn tại chuồng hoặc buộc ở những nơi có cây xanh bóng mát.

Một số biện pháp chống nóng cho vật nuôi trong mùa hè

Mùa hè nắng nóng kéo dài, nhiệt độ cao, ẩm độ thấp, gây ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển và sức đề kháng của vật nuôi, dẫn đến dễ mắc các bệnh nguy hiểm, nhất là E.coli, phó thương hàn, tụ huyết trùng, ký sinh trùng đường máu... Để giảm thiểu số vật nuôi bị bệnh, hạn chế thiệt hại, cần thực hiện đồng bộ một số biện pháp kỹ thuật cơ bản sau:

Xây dựng chuồng trại đảm bảo thoáng mát, xa khu dân cư, các nhà máy…, tốt nhất chọn hướng chuồng đông nam, nền chuồng phải cao ráo, thoát nước. Giảm mật độ nuôi. Tăng cường vệ sinh tẩy uế chuồng trại và các dụng cụ chăn nuôi, đảm bảo nền chuồng luôn sạch, khô ráo; cống rãnh thoát chất thải phải luôn thông thoát để hạn chế ruồi, muỗi, bọ mạt gây hại hoặc lây truyền bệnh. Định kỳ phun thuốc sát trùng để diệt côn trùng nói trên. Tiêm phòng định kỳ đầy đủ các loại vắc -xin theo hướng dẫn của cơ quan thú y. Thường xuyên theo dõi vật nuôi, phát hiện sớm những cá thể bị bệnh để cách ly và điều trị kịp thời.

Đối với gia cầm: Tăng số lượng máng nước uống, cung cấp đủ nước sạch và mát để gia cầm uống; cho ăn thức ăn có chất lượng tốt, giàu năng lượng, giảm tỉ lệ tinh bột. Với gia cầm đẻ trứng nên cho ăn bổ sung thêm calci để cải thiện năng suất và chất lượng trứng. Nên cho ăn nhiều vào lúc sáng sớm và chiều tối. Cho gia cầm uống các loại vitamin và các chất điện giải như Bcomplex để tăng cường sức đề kháng, bằng cách pha thuốc vào nước uống. Hạn chế vận chuyển gia cầm khi trời nắng nóng.

Đối với gia súc: Cho ăn tăng các loại thức ăn xanh, như rau cỏ tươi, củ quả và các loại vitamin, tăng cường chất đạm; giảm thức ăn tinh bột, mỡ, đường trong khẩu phần ăn. Trong những đợt nắng nóng kéo dài nên thực hiện chế độ chuyển bữa cho ăn: thức ăn tinh, thức ăn hỗn hợp thường cho ăn vào ban ngày chuyển cho ăn vào sáng sớm hoặc chiều tối. Đảm bảo thường xuyên có đủ nước sạch để gia súc uống.

Có thể tắm chải cho gia súc 2-3 lần/ngày để giảm nhiệt cơ thể; đối với bò sữa nên tắm trước khi vắt sữa hoặc sau khi vắt sữa khoảng 2-3 giờ. Nên chăn thả gia súc vào khoảng thời gian từ 6 - 9 giờ và từ 16 - 18 giờ hàng ngày, không chăn thả ngoài trời nắng gắt, cho ăn thêm những lúc nhốt trong chuồng. Không để gia súc làm việc nặng hay làm việc nhiều trong điều kiện thời tiết nắng nóng; nên cho gia súc làm việc sớm và nghỉ sớm vào buổi sáng, làm việc muộn và nghỉ muộn vào buổi chiều.

TRẦN DUY KHẢ (Trung tâm KN-KN Bình Định) - Báo Bình Định, 05/06/2014

Chống nóng cho gia súc, gia cầm

Kinh nghiệm chủ động chống nóng cho gia súc, gia cầm

Vào mùa hè thời tiết oi bức, nóng nắng nhiệt độ thường lên cao 35oC -38oC đó là một trong những yếu tố gây bất lợi trong chăn nuôi nhất là chăn nuôi tập trung, mật độ cao. Gia súc, gia cầm thường ăn ngủ kém, ốm yếu, sức đề kháng bị suy giảm mạnh, năng suất thịt, trứng giảm, các loại dịch bệnh như: Tiêu chảy, cảm nóng, cảm nắng, Ecoli, phó thương hàn, viêm phổi, dịch tả, tụ huyết trùng, cầu trùng…dễ phát sinh lây lan gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người chăn nuôi. Để hạn chế những ảnh hưởng xấu của nhiệt độ cao, người chăn nuôi cần lưu ý một số điểm sau: 

1- Đối với gia cầm: 
- Chuồng trại thoáng mát, hướng đông nam, nên lợp mái ngói hoặc mái lá cọ, có hố chứa phân (để giảm sức nóng do phân bốc lên), nền chuồng sạch sẽ, có phên che chống nắng xung quanh, hàng ngày phun nước lên mái chuồng để hạ bớt nhiệt. Trong chuồng lắp đặt quạt điện, hệ thống thông gió. Xung quanh chuồng trồng cây xanh tạo bóng mát.

- Nhốt với mật độ vừa phải ví dụ: đối với gà: úm 50-60 con/m2, gà 0,5-1 kg nhốt 20-30 con/m2, gà 2-3 kg nhốt 7-10 con/m2. nếu quá nóng có thể thả gà ra vườn, gốc cây quanh chuồng.

- Đối với gà đẻ rất dễ chết vào những ngày nhiệt độ quá cao nên tránh nuôi quá béo bằng cách giảm bớt hàm lượng đạm trong khẩu phần, cho ăn thêm rau xanh

- Tăng sức đề kháng cho gia cầm bằng cách cho uống Bcomplex (đặc biệt là Vitamin C), chất điện giải…cho ăn các loại cám chất lượng tốt, phòng bệnh cho gia cầm bằng các loại vacxin: Dịch tả, tụ huyết trùng… để tăng khả năng miễn dịch chống lại các loại bệnh nguy hiểm xâm nhập.

- Chất độn chuồng trải mỏng, định kỳ thay chất độn chuồng. 

2- Đối với lợn:

- Chuồng trại áp dụng như đối với gia cầm 

- Mật độ nuôi nhốt đối với nái 3-4 con/m2, lợn thịt là 2m2/con

- Cần tắm cho lợn 1-2 lần / ngày, cho uống đủ nước cho uống Bcomplex, chất điện giải (đặc biệt là Vitamin C) vào thức ăn để giải nhiệt.

Tiêm phòng đầy đủ các loại vacxin: Phó thương hàn lợn con, dịch tả, tụ huyết trùng để tăng khả năng miễn dịch, chống bệnh xâm nhập vào cơ thể. 

3- Đối với trâu, bò, dê:

- Buổi sáng đi chăn thả sớm: 6 giờ thả, 9 giờ về; buổi chiều chăn thả muộn: 4 giờ thả, 6 giờ về chuồng. Nên buộc ở những nơi có cây xanh bóng mát cho trâu bò nghỉ ngơi.

- Mật độ nuôi nhốt đối với trâu bò thịt: 4 - 5m2/con, dê 1,8 - 2 m2/ con.

- Cho uống đủ nước, bổ sung Vitamin C để giải nhiệt, cho ăn đủ no từ 30-35 kg thức ăn thô xanh, 0,5-1 kg thức ăn tinh, 20-30 gam muối ăn, để đảm bảo sức khoẻ tăng khả năng chống nóng, chống bệnh tật.

- Nên tắm trải cho trâu bò 1-2 lần/ ngày để giảm nhiệt cho cơ thể và định kỳ vệ sinh thân thể, phòng chống các bệnh ngoài ra dùng Dipterex, Virkon….

Nguyễn Thị Nhàn - Trung tâm KN Yên Bái (17/07/2008)

Tiêm phòng đầy đủ để hạn chế dịch bệnh trên vật nuôi mùa nóng

Nắng nóng gay gắt kéo dài, nước mặn theo các cửa sông chính xâm nhập vào đất liền trên diện rộng và rải rác những cơn mưa trái mùa là điều kiện không thuận lợi cho chăn nuôi. Ông Lê Tấn Hữu- Chi cục trưởng Chi cục Thú y cho biết: Dự báo thời gian tới, dịch bệnh sẽ diễn biến phức tạp. Nhiều dịch bệnh có nguy cơ xảy ra trên gia súc, gia cầm, nhất là các bệnh đường ruột. Ngoài ra, các bệnh như: tai xanh trên heo, lở mồm long móng trên gia súc, cúm gia cầm trên gà vịt, dại trên chó, mèo cũng có thể xảy ra nếu không có các biện pháp phòng chống tích cực.

Trong các bệnh ông vừa nêu, bệnh nào có nguy cơ lây lan sang người?

- Gia cầm nuôi không tiêm phòng vaccin dễ xảy ra bệnh cúm A/H5N1. Con người khi tiếp xúc, ăn thịt gia cầm bệnh có thể bị lây bệnh và gây tử vong.

Vào mùa nắng, nguy cơ phát sinh bệnh dại trên chó rất cao. Vật nuôi không được tiêm phòng, khi cắn người sẽ gây bệnh dại và dẫn đến tử vong.

Người chăn nuôi phải làm gì để hạn chế xảy ra dịch bệnh trên vật nuôi?

- Biện pháp thường xuyên và lâu dài để phòng bệnh vẫn là tiêm phòng cho vật nuôi. Theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe gia súc, gia cầm để sớm phát hiện các dấu hiệu khác thường và báo cáo cán bộ thú y để được tư vấn điều trị. Tăng cường chăm sóc dinh dưỡng, bổ sung các loại sinh tố vào trong nước uống hoặc trong thức ăn; tăng cường lượng rau xanh để nâng cao sức đề kháng cho vật nuôi.

Trong tình hình nước mặn xâm nhập sâu vào đất liền như hiện nay, người chăn nuôi phải có biện pháp trữ nước ngọt để dùng cho gia súc, gia cầm uống. Có thể trữ nước ngọt bằng cách đắp đập cục bộ trong mương vườn, ao hồ để bơm lên lắng lọc, xử lý hóa chất diệt khuẩn cho vật nuôi uống. Chuồng trại và khu vực chăn nuôi phải được vệ sinh tiêu độc thường xuyên.

Ngành thú y có những giải pháp gì để cùng người chăn nuôi hạn chế xảy ra dịch bệnh?

- Được sự chỉ đạo của UBND tỉnh và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Thú y đã triển khai các giải pháp như: thông qua mạng lưới thú y cơ sở và chính quyền địa phương, tăng cường theo dõi, giám sát chặt chẽ đàn vật nuôi để sớm phát hiện dịch bệnh xảy ra, Chi cục Thú y phối hợp các trạm thú y huyện, thành phố tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh; cung cấp đầy đủ vaccin để tổ chức triển khai tiêm phòng sớm các bệnh cúm gia cầm. Đối với bệnh lở mồm long móng, ngành thú y triển khai tiêm phòng ở những vùng chăn nuôi có nguy cơ cao. Bên cạnh đó, Chi cục còn tăng cường kiểm soát các hoạt động mua bán, kinh doanh, vận chuyển, giết mổ động vật và sản phẩm động vật ở các địa phương để sớm phát hiện mầm bệnh, có biện pháp phòng chống, không để dịch bệnh lây lan trên diện rộng.

Ngành thú y cũng đã khuyến cáo hộ chăn nuôi tiêm phòng đầy đủ các bệnh: dịch tả, toi, phó thương hàn. Nếu hộ chăn nuôi thực hiện tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi thì sẽ hạn chế dịch bệnh xảy ra.

Ông có nói gì thêm với những hộ chăn nuôi?

- Tôi mong các hộ chăn nuôi hợp tác tốt trong việc tiêm phòng phòng chống dịch bệnh để hạn chế dịch bệnh xảy ra và thúc đẩy ngành chăn nuôi của tỉnh phát triển.

Xin cảm ơn ông!

Trần Quốc (thực hiện) - Đồng Khởi, 10/5/2010 

Món ăn chống nóng cho vật nuôi

Mùa hè thời tiết nóng nực, nếu cho gia súc gia cầm ăn thêm những thức ăn phòng nóng thì rất có lợi đối với việc phòng chống oi bức cho gia súc gia cầm. Có một số món ăn có tác dụng giải nhiệt rất tốt cho vật nuôi gồm có:

Vỏ dưa hấu: 2 kg vỏ dưa hấu còn tươi cắt thành miếng nhỏ cho lợn ăn; vỏ dưa hấu có thể thái nhỏ cho gà ăn khoảng 50 gam/con/ngày, chia làm 3 lần, buổi trưa cho ăn riêng vỏ dưa hấu, buổi sáng và tối thì trộn lẫn vào thức ăn của chúng, có thể tăng sức kháng nhiệt cho gà.

Dấm hoặc nước dưa chua: Cho heo uống dấm hoặc nước dưa chua, sau một thời gian nhất định có thể khiến nhiệt độ cơ thể chúng hạ xuống, từ đó mà đạt được mục đích thanh nhiệt giải nóng cho heo. Tùy theo heo to hay nhỏ mà cho uống nước dưa chua từ 250 - 500 ml/lần/ngày.

Đậu trắng có tác dụng tiêu nóng, kích thích tiêu hóa, tùy vào cân nặng của heo có thể dùng 20 - 50 gam đậu trắng chế thành canh cho heo uống.

Đậu xanh: Là sản phẩm có tác dụng phòng nóng truyền thống. Lấy một lượng đậu xanh hợp lý, cho thêm 20 lần nước, nấu nhừ rồi để lạnh, nước thì cho vật nuôi uống, đậu cho vật nuôi ăn.

VĂN NGUYỄN - Nông nghiệp VN, 24/04/2009

Một số chú ý khi chăn nuôi gà trong mùa nóng

Nhiệt độ nóng làm gà đẻ trứng kém ăn cùng với việc giảm năng xuất trứng cũng như khối lượng trứng, đối với gà nuôi thịt thì giảm trọng và tỷ lệ nuôi sống thấp, do vậy để hạn chế tối đa ảnh hưởng của nhiệt độ nóng, khi cho ăn cần chú ý một số điểm sau:

• Cho ăn riêng canxi: Điều này giúp tăng đáng kể lượng thức ăn ăn vào cũng như mức canxi tiêu thụ, đồng thời giúp cải thiện đáng kể sản lượng trứng và chất lượng vỏ trứng.
• Nhiệt cơ thể tăng 7-12% sau 2 giờ cho ăn và trao đổi chất của thức ăn ăn vào làm tăng phần lớn nhiệt độ cơ thể. Vì vậy nên cho gà ăn vào lúc mát ban đêm và nghỉ vào ban ngày.
• Cung cấp thoải mái nước mát và sạch. Tăng lượng nước cũng như máng uống. Đường ống dẫn nước và bể nước có thể xây ngầm hoặc có mái cách nhiệt để giữ cho nước càng mát càng tốt vì nước mát sẽ giúp cho gà hạ thấp được nhiệt độ trong cơ thể.
• Thay thế năng lượng trong thức ăn bằng năng lượng của chất béo là một cách để hạn chế sản sinh nhiệt vì sự giải phóng nhiệt từ tiêu hóa và trao đổi chất của tinh bột cao hơn xấp xỉ 30% so với chất béo.
• Chuồng trại: Mái nhà phản chiếu hoặc có tấm chống nóng dưới mái là những phương pháp đơn giản nhưng có hiệu quả. Bốc hơi làm lạnh, phun sương cho gà rất có lợi ngay cả trường hợp khí hậu ẩm.
• Giảm mật độ gà góp phần làm tỏa nhiệt từ cơ thể gà dễ dàng hơn.
• Thêm vào nước uống 0.25% muối làm tăng lượng nước uống vào và cũng có ích cho đàn gà.
• Bổ sung thêm vitamin C với liều 200 ppm vào nước uống.
• Hiện tượng thở gấp làm mất CO2 và carbon có liên quan tới thải photpho. Vì vậy thêm muối carbonat vào thức ăn và nước uống là rất cần thiết ở nhiệt độ cao.
• Bổ sung thêm D,L- methionine làm tăng khả năng tiêu hóa thức ăn trong điều kiện nóng.

Chăn nuôi gà giò trong thời tiết nóng nực

Nhiệt độ cơ thể gà thường ở mức 41 độ C. Nhiệt độ cao giúp gà bù tổn thất nhiệt, nước, đây cũng là cơ chế giúp gà điều phối nhiệt, lưu thông máu trong cơ thể đến các bộ phận như cánh, cổ, chân. Tuy nhiên, nếu nhiệt độ bên ngoài tăng cao sẽ ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển của gà. Vì vậy, khi nuôi gà trong mùa nóng, bà con cần lưu ý một số vấn đề sau:

Hiệu ứng stress nhiệt

Khi nhiệt độ tăng cao, các hoạt động của gà bắt đầu thay đổi, giảm cho ăn là yếu tố quan trọng để giữ an toàn cho cơ thể, giảm stress nhiệt.

Quản lý trong môi trường nuôi trong nhà

Để tạo môi trường nuôi lý tưởng, giảm tổn thất nhiệt cơ thể cho gà cần chú ý:

- Chuồng trại phải có hệ thống thông gió thích hợp khi trời nóng.

- Có hệ thống thoát không khí nhiệt thải của gà.

- Có hệ thống làm lạnh không khí vào chuồng.

Phương pháp tối ưu hiện nay là áp dụng kỹ thuật thông gió và bốc hơi kiểu đường hầm (Tunnelventilation).

Quản lý mật độ

Chỉ nên nuôi với số lượng vừa phải, nuôi quá đông sẽ làm cho lượng nhiệt trong đàn gà tăng cao.

Quản lý nước

Cần cấp đủ nước cho gà, đặc biệt là nước sạch. Mức nước cung cấp cho gà tăng 6% nếu nhiệt độ môi trường tăng thêm 1 độ C, đến ngưỡng 20 độ C, số lượng tăng trung bình 1,8 - 2 lần so với mức bình thường. Ngoài ra, cần bổ sung 8g bicacbonatnatri (sodium bicarbonate) cho 100 lít nước uống hoặc 2,5g/kg thức ăn nhất là đối với gà giò.

Về thức ăn

Nên bổ sung dưỡng chất vào thức ăn để làm tăng tính tiêu hóa cho gà như protein, axít amin.

Tăng cường mỡ và các chất carbohydrate để tăng thành phần tạo năng lượng cho gà nhằm bù mức tổn thất nhiệt.

- Tăng cường vitamin (E, D, A, C, B2) và khoáng chất giúp gà chống lại stress nhiệt.

Những chú ý khác

Khi nhiệt độ tăng, gà thường có khả năng duy trì sự cân bằng giữa quá trình sản xuất nhiệt và tổn thất nhiệt vì vậy phải giảm lượng ăn đầu vào. Theo hướng dẫn, nhiệt độ tăng 1 độ C thì giảm 1,25% thức ăn và giảm khoảng 5% trong phạm vi 32 - 38 độ C. Ngoài ra, thức ăn phải đảm bảo:

- Chất lượng tốt, dễ ăn, dễ tiêu hóa.

- Thức ăn không được lưu giữ quá 1 tuần.

- Không nên cho gà ăn vào thời điểm nóng nhất trong ngày.

- Nên cho gà ăn trong điều kiện ánh sáng vừa phải.

Chăn nuôi gia súc, gia cầm mùa lạnh

Vào mùa lạnh, trâu bò và các loại gia súc, gia cầm khác có thể bị gầy yếu, nhiễm bệnh và chết do:

• Không có chuồng trại hoặc chuồng trại ẩm ướt, mất vệ sinh, không được che chắn
• Thiếu thức ăn, mất cân bằng dinh dưỡng.
• Mắc bệnh: lở mồm long móng, cước chân (trâu bò); tai xanh, dịch tả, tụ huyết trùng (heo, dê…); cúm, tả (gia cầm)

Hướng khắc phục:

• Xây dựng chuồng trại cho gia súc, gia cầm
• Không thả rông trâu bò, gia súc, gia cầm trong rừng hay ngoài bãi, ngoài vườn
• Chủ động trồng cỏ, ngô, v.v... và dự trữ thức ăn, ủ urê hoặc ủ chua, bổ sung dưỡng chất, khoáng chất, vitamin vào thức ăn. Trung bình mỗi con trâu, bò cần có 1-2 tấn thức ăn dự trữ sẵn cho mùa lạnh
• Tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch mùa vụ.

Giúp bà con chăn nuôi đạt hiệu quả cao hơn, Việt Linh sẽ lần lượt giới thiệu các vấn đề kỹ thuật như sau:

Nhấn vào các nội dung dưới đây để xem chi tiết và video clip

• Kỳ 1: Các nguồn thức ăn: 
• Thức ăn thô xanh: Dây khoai lang, thân chuối, dây khoai lang, ngọn sắn, lá sắn, cỏ, trichanthyra, thân ngô, lá ngô…
• Tích trữ các phế phẩm và phụ phẩm nông nghiệp (rơm, thân ngô, lá ngô) bằng cách phơi khô, ủ urê.
• Dự trữ cỏ và một số loại lá cây, lá rau, lá rừng phơi khô
• Dự trữ thức ăn thô xanh, cỏ bằng cách ủ chua
• Dự trữ bột ngô, cám gạo, sắn lát... cho gia súc, gia cầm.
• Chủ động trồng các loại cây thức ăn như ngô gieo dầy, khoai lang, lạc, sắn, cỏ… trên đất đất hoang hóa, đất không trồng cây vụ Đông
• Nuôi trùn quế, nuôi cá rô phi sinh sản làm thức ăn giàu đạm.

• Kỳ 2: Thức ăn phơi khô và cách làm cây rơm: Phơi khô và cách làm cây rơm để dự trữ thức ăn cho trâu bò trong mùa lạnh
  Cách dự trữ này có ưu điểm là dễ làm, tiết kiệm được diện tích, dự trữ được trong thời gian dài, là thức ăn tốt cho trâu, bò, bê, nghé (có dạ cỏ).
  Phơi khô:
  Rơm, rạ, cỏ khô, lá các loại rau, lá ngô, sắn lát... được phơi khô tự nhiên hoặc sấy khô, cất giữ. Nếu trồng cỏ làm thức ăn, nên cắt cỏ khi sắp hoặc mới ra hoa, phơi khô, khi đó cỏ có chất lượng tốt nhất.
  Rải mỏng, phơi nắng 4-5 giờ, sau đó có thể gom thành lớp dày hơn, phơi khô 2-3 ngày đến 15% ẩm. Không nên phơi nắng gắt vì sẽ bị mất chất dinh dưỡng.
  Cất giữ ở nơi khô ráo, thoáng mát. Làm cây rơm, hoặc bó gọn cất trong kho.
  Ưu điểm: dễ làm, dự trữ được trong thời gian dài, là thức ăn tốt cho trâu, bò, bê, nghé (có dạ cỏ).
  Làm cây rơm:
  • Chọn chỗ đất khô ráo
  • Dùng một cây dài cắm xuống đất làm trụ
  • Trải tròn xung quanh trụ 1 lớp lá hoặc cỏ khô
  • Trải rơm khô từng lớp quanh trụ, dậm đều để nén chặt từng lớp một cho đến khi rơm cao đến ngọn trụ
  • Dùng bao ni lông trùm kín.
  Lưu ý: Rơm khô rất dễ cháy, cần tránh xa nguồn lửa.

• Kỳ 3: Cách ủ chua, ủ urê: Cách ủ thức ăn  cho trâu bò trong mùa lạnh
  Thức ăn xanh ủ chua là nguồn thức ăn bổ sung chất lượng cao, giàu đạm, khoáng, vitamin và có hệ men vi sinh giúp trâu bò dễ tiêu hóa. Nguyên liệu được lên men nhờ các vi sinh vật tự nhiên trong hố ủ làm cho thức ăn có màu vàng, mùi chua dễ chịu.
  Nguyên liệu: rơm, cỏ, dây khoai lang, ngọn sắn, lá sắn, thân chuối, lá chuối, dây lạc, thân ngô, lá ngô, ngọn mía...
  Thức ăn xanh ủ chua (lên men):
  • Phơi héo nguyên liệu
  • Băm thành đoạn nhỏ 2-5 cm
  • Trộn đều 4kg mật rỉ và 0,5 kg muối ăn vào 100kg nguyên liệu, hoặc rải từng lớp 10 cm và phun đều.
  • Cho vào hố ủ hoặc túi ủ
  • Nén chặt để đuổi hết không khí khỏi túi ủ, hố ủ
  • Phủ kín bằng ni lông
  • Thời gian ủ: 10-15 ngày.
  • Thời gian bảo quản: 4-6 tháng. Để nơi râm mát, tránh mưa, nắng và chuột cắn. Buộc kín túi sau mỗi lần lấy cho trâu bò ăn.
  Lưu ý: cần nắm vững kỹ thuật, nếu ủ sai thì thức ăn sẽ bị mốc, nhớt, hư thối, gây ngô độc cho trâu bò.

• Kỳ 4: Làm chuồng trại: chọn hướng, che chắn, rải nền: Chuẩn bị chuồng trại cho trâu bò vào mùa lạnh
  Chuồng trại xây dựng ở nơi cao ráo, quay theo hướng đông nam, để có nắng sáng và tránh gió bấc. Tùy quy mô và khả năng, có thể xây kiên cố hay dựng lán có che chắn. Vách: Che kín quanh chuồng bằng phên nứa, vải bạt, bao tải,  bao xi măng, bao dứa, ni lông, vải rơm, đất...  tránh mưa tạt, gió lùa. Che kỹ gió bấc ở hướng Đông Bắc. Có thể đan phên, rơm, bao tải dứa làm thành từng tấm để dễ tháo lắp.
   
  Nền chuồng khô ráo, sạch sẽ. Rải trấu hoặc rơm, rạ khô, lá chuối khô, cỏ khô (dày khoảng 10-15 cm) làm chỗ nằm cho trâu bò.
  Lặp đặt đèn chiếu sáng để cho ăn ban đêm và sưởi ấm khi trời mưa lạnh.
  Vào mùa lạnh phải vệ sinh chuồng trại và tiêu độc khử trùng thường xuyên: vệ sinh sạch sẽ chuồng trại, phun xịt tiêu độc sát trùng trước khi thả nuôi và sau mỗi đợt xuất bán. Định kỳ phun thuốc khử trùng 20-30 ngày/lần   
   
  Người chăn nuôi, dụng cụ chăn nuôi phải được vệ sinh tiêu độc khử trùng trước khi vào trại và sau khi ra khỏi trại. Hạn chế người và động vật lạ ra vào trại
   
  Thường xuyên chuyển phân ra hố ủ, không lưu giữ tại chuồn

• Kỳ 5: Sưởi ấm cho gia súc, gia cầm và làm áo ấm cho trâu bò: Sưởi ấm cho gia súc, gia cầm và làm áo ấm cho trâu bò
  Đốt lửa hoặc làm lò sưởi trấu, mùn cưa, than củi. Tính toán khoảng cách để đảm bảo đủ ấm và có cửa sổ thông thoáng để không gây hỏa hoạn hoặc hun khói quá nhiều gây bỏng hay ngạt do khí độc CO2. Tùy quy mô đầu tư mà có thể lắp đặt cả máy sưởi điện hay gas, biogas.
  Có thể lắp hệ thống đèn chiếu sáng để cho ăn ban đêm và sưởi ấm khi trời mưa lạnh.
  Áo ấm của trâu bò: May bằng bao tải gai, bao tải dứa, chăn len, chăn bông cũ, ni lông, quần áo cũ, hoặc bện bằng rơm khô, cỏ khô. Áo nên đủ rộng để che chắn được nhiều phần thân của trâu bò. Nhưng phải buộc khít với mình trâu bò thì mới giữ ấm và không bị gió lùa..

• Kỳ 6: Chăm sóc trâu bò, gia súc, gia cầm trong mùa lạnh: Đối với nuôi thả cần có người trực tại khu vực chăn thả để quản lý đàn trâu, bò, đồng thời thời gia cố lều trại để trâu, bò tránh rét. Không để gia súc, gia cầm ở ngoài trời ban đêm.
  • Rét vừa (trên 15 độ C): Gia cầm có thể thả vườn khi trời tạnh ráo. Gia súc non cần được sưởi ấm, làm chuồng úm, che kín, chống gió lùa vào chuồng trại nhất là ban đêm.
  • Rét đậm (13-15 độ C): Gia cầm có thể thả vườn khi trời có nắng và nhiệt độ ngoài trời lên trên 15 C, không mưa. Hạn chế chăn thả trâu bò ra ngoài chuồng trại, hoặc cho trâu, bò đi muộn về sớm. Cho ăn tại chuồng. Che kín gió và sưởi đêm cho gia súc, nhất là gia súc còn non.
  • Rét hại (dưới 12 độ C), khi có sương muối, băng tuyết ban đêm, sáng sớm: nhốt gia súc, gia cầm trong chuồng trại có che chắn, không thả rông. Cho ăn đầy đủ tại chuồng. Sưởi ấm bằng đèn điện, lò sưởi. Mặc áo chống rét cho trâu bò, nhất là trâu bò già, bê, nghé. Cho trâu, bò nghỉ làm việc. Chỉ thả trâu bò ra ngoài khi trời nắng to, tan sương.
  Thường xuyên kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm dịch bệnh để xử lý kịp thời. Quan tâm đặc biệt đến gia súc già yếu và gia súc non mới đẻ.

• Kỳ 7: Phòng và trị các bệnh thường gặp của gia súc, gia cầm trong mùa lạnh: Khi thời tiết khô lạnh, gia súc thường bị khô da, tổn thương niêm mạc da, dễ bị nhiễm trùng, tuần hoàn máu dưới da và niêm mạc giảm tạo cơ hội cho vi sinh vật gây bệnh xâm nhập, nhất là đường hô hấp.
  Phòng dịch:
  Đối với chuồng trại:
  • Không nuôi gia cầm, thủy cầm chung với gia súc.
  • Không nuôi xen nhiều vật nuôi khác lứa tuổi. Sau mỗi lứa xuất chồng phải để trống chuồng 2-3 tuần, xử lý vệ sinh diệt trùng chuồng trại đúng kỹ thuật rồi mới nuôi lứa khác.
  • Phun thuốc khử trùng 2-3 tuần/lần để vệ sinh, tiêu độc khử trùng chuồng trại và các khu vực xung quanh.
  • Rải vôi bột quanh chuồng nuôi và lối đi.
  • Khơi thông cống rãnh để thoát nước thải.
  Đối với người trực tiếp chăm sóc vật nuôi:
  • Mang khẩu trang, găng tay cao su khi tiếp xúc vật nuôi
  • Rửa tay bằng xà phòng, tiêu độc khử trùng quần áo, giày ủng, dụng cụ trước và sau khi tiếp xúc vật nuôi.
  Đối với vật trung gian:
  Theo Việt Linh, phải kiểm soát cả chó, mèo, chim, chuột, dụng cụ chăn nuôi để tránh lây lan và phát tán mầm bệnh sang người hoặc gia súc, gia cầm khác.
  Đối với gia súc, gia cầm:
  • Tiêm phòng đầy đủ các loại vacxin:
    • Đối với heo: lở mồm long móng, tụ huyết trùng, phó thương hàn, tả
    • Đối với trâu, bò: lở mồm long móng,  tụ huyết trùng
    • Đối với dê, cừu: đậu dê, lở mồm long móng
    • Đối với gà: cúm gia cầm, gumboro, newcastle, tụ huyết trùng
    • Đối với vịt:  cúm gia cầm, dịch tả, tụ huyết trùng  
  • Tẩy ký sinh trùng đường máu và nội ký sinh trùng, ngoại ký sinh trùng trâu cho, bò, bê, nghé.
  • Thường xuyên kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm dịch bệnh. Quan tâm đặc biệt đến gia súc già yếu và gia súc non mới đẻ.
  • Cách ly, chăm sóc cẩn thận gia súc, gia cầm ốm, yếu.
  • Khi có trâu bò chết rải rác, gia cầm chết hàng loạt:
    • Phải báo địa phương và thú y, không giấu dịch.
    • Không bán chạy gia súc, gia cầm bị bệnh truyền nhiễm.
    • Nếu xác định gia súc, gia cầm bị chết do bệnh truyền nhiễm thì phải khử trùng chuồng trại và đem chôn xác gia súc, gia cầm theo quy định, không quăng xác gia súc, gia cầm chết xuống kênh mương, đồng ruộng làm lây lan dịch bệnh. 
  Chăm sóc gia súc bằng các biện pháp đông y:
  Mồi lửa, xoa bóp, day bấm một số huyệt để tăng cường sức đề kháng, chịu lạnh cho trâu, bò.(Việt Linh)
  Bệnh cước chân:
  • Triệu chứng: Da chân gia súc sưng phù, nứt nẻ, có hiện tượng xung huyết. Chảy dịch màu vàng, loét và nhiễm trùng, hoại tử nếu bệnh nặng làm cho gia súc bị què, rồi phát sinh thêm các bệnh truyền nhiễm khác.
  • Phòng bệnh:
    • Tăng cường giữ ấm cho gia súc
    • Giữ nền chuồng khô ráo
    • Cho ăn uống đầy đủ, bổ sung muối khoáng, vitamin.
    • Dùng đất bột trộn với phân tạo đệm cho bò đi lại cho nên bò không bị viêm móng do đi trên nền cứng.
  • Điều trị: Tăng cường tuần hoàn máu tại chân của gia súc bằng cách xoa bóp bằng rượu gừng, cho trâu bò vận động tại chuồng.
  • Bệnh nặng: báo cán bộ thú y để điều trị bằng kháng sinh.

• Kỳ 8: Kỹ thuật trồng các loại cỏ: 

Quy hoạch và thiết lập đồng cỏ trong chăn nuôi trâu bò: Các giống cỏ cho năng suất cao và nên đưa vào trồng thâm canh là cỏ voi, cỏ VA06, cây ngô, cây cao lương. 

Xây dựng đồng cỏ chăn nuôi

6 giống cỏ cho bò sữa

Trồng cỏ ruzi

Trồng cỏ keo dậu

Trồng cỏ Stylo

Trồng cỏ Stylo plus

Trồng cỏ “vua” VA06

Trồng cỏ trên nilon

Cỏ Vetiver

Cỏ Trichathera - Loài cây mới phục vụ chăn nuôi

Cỏ Alfalfa cỏ lai mới Sweet Jumbo & Superdan

Cách trồng cỏ voi, cỏ sả

Trồng cỏ voi

Kỹ thuật trồng cỏ Voi, Keo dậu, cỏ Stylo, cỏ Sả

Trồng cỏ hỗn hợp giàu đạm của Australia

Nguồn: KHCN Đồng Nai

Phòng bệnh cho gia súc trong mùa mưa

Trong mùa mưa, nền nhiệt độ thấp, biên độ nhiệt ngày đêm cao, ẩm độ cao, ánh sáng ngày ngắn, chất lượng thức ăn thô xanh giảm; các loại vi khuẩn, vi-rút, ký sinh trùng, nấm bệnh phát sinh phát triển, nên gia súc cũng dễ mắc bệnh. Để hạn chế số gia súc bị bệnh, người chăn nuôi cần chú ý thực hiện một số biện pháp sau:

Củng cố chuồng trại vững chắc, tránh bị dột nước, đổ ngã, gió lùa, gia súc xổng chuồng. Vệ sinh chuồng trại hàng ngày, dọn hết phân, thức ăn thừa và chất thải ra khỏi chuồng. Dùng các loại thuốc sát trùng để tiêu độc chuồng trại theo hướng dẫn của cơ quan thú y sở tại và hướng dẫn ghi trên bao bì thuốc. Thực hiện tẩy giun sán cho gia súc khoảng 6 tháng một lần bằng Vimectin và VimeFasci hoặc Hanmectin.

Nên chăn thả khi đã có ánh nắng mặt trời và ráo sương. Thức ăn thô xanh bị nhiễm bẩn cần được rửa sạch, hong nắng gió cho ráo nước mới cho ăn. Nếu thức ăn thô xanh còn non thì nên giảm khẩu phần này, đồng thời tăng khẩu phần rơm rạ đã có dự trữ. Không cho gia súc ăn thức ăn ôi úa, thiu mốc, nhất là thức ăn tinh bổ sung. Nếu có loại thức ăn mới thì nên tập cho ăn rồi mới tăng dần lượng cho ăn để đảm bảo an toàn.

Thường xuyên vệ sinh máng nước uống và cho gia súc uống nước sạch. Tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin phòng bệnh, nhất là những bệnh truyền nhiễm. Dự trữ đầy đủ thức ăn thô xanh. Khi gia súc bị bệnh cần báo ngay cho cán bộ thú y cơ sở đến điều trị. Không vận chuyển, giết mổ gia súc bị bệnh; tiêu hủy gia súc chết bằng cách đào hố sâu, bỏ xác xuống hố, rắc vôi bột rồi lấp đất kín.

TRẦN DUY KHẢ - (Trung tâm KNKN tỉnh Bình Định) - Báo Bình Định,  20/09/2015

Chăn nuôi gia súc, gia cầm trong mùa mưa lũ

Phòng chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm trong mùa mưa lũ

Vào mùa mưa lũ, thời tiết có những thay đổi phức tạp, diễn biến khó lường, thường có bão lốc, lũ lụt lớn xảy ra, gây thiệt hại lớn về kinh tế và ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, làm cho dịch bệnh ở gia súc, gia cầm có nguy cơ bùng phát và lan ra diện rộng.

Người chăn nuôi cần chủ động phòng chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm trong mùa mưa lũ. (Ảnh: A Mua)

1. Vì sao vào mùa mưa thường xảy ra dịch bệnh ở gia súc, gia cầm?

- Vào mùa mưa, mầm bệnh theo nước lũ sẽ lan đi khắp nơi. Lũ lụt càng lớn, quy mô càng rộng thì sự lan truyền mầm bệnh càng tăng, mức độ nguy hiểm càng lớn. Mặt khác, trong khi có sự di chuyển đàn gia súc, gia cầm tránh lũ sẽ đem theo các mầm bệnh từ nơi này tới nơi khác. Các khâu chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh tẩy uế chuồng trại cũng không được thực hiện tốt làm suy giảm đáng kể sức chống chịu bệnh tật ở vật nuôi, khiến cho các bệnh truyền nhiễm như tiêu chảy, dịch tả, thương hàn… dễ lây lan và bùng phát.

2. Vào mùa mưa lũ, những bệnh nào ở gia súc, gia cầm thường xảy ra?

- Đó là bệnh dịch tả, lở mồm long móng ở trâu, bò, dê; bệnh tiêu chảy ở lợn con; bệnh Gumboro, tụ huyết trùng, cầu trùng… ở gia cầm, thủy cầm.

3. Vì sao phải chủ động phòng chống dịch bệnh ở vật nuôi?

- Chủ động có nghĩa là áp dụng các biện pháp khi dịch chưa kịp xảy ra, chủ động tấn công tiêu diệt, ngăn chặn mầm bệnh ở môi trường đồng thời với việc áp dụng các biện pháp nâng cao sức khỏe vật nuôi, nâng cao sức chống chịu bệnh tật. Khi mầm bệnh còn ở ngoài môi trường, chúng rất dễ bị tiêu diệt bởi các tác động ngoại cảnh được thực hiện qua biện pháp vệ sinh tẩy uế môi sinh. Một khi chúng xâm nhập vào cơ thể vật nuôi và gây thành bệnh thì chi phí chữa trị rất tốn kém mà hiệu quả thường không cao.

4. Chủ động phòng, chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm vào mùa mưa lũ như thế nào cho hiệu quả?

- Thứ nhất: Đối với những vùng có nguy cơ và thường hay ngập lụt, cần chủ động tôn cao nền chuồng hoặc làm sàn cao cho chúng ở; làm rèm che chắn mưa tạt gió lùa để gia súc, gia cầm được ở sạch.

- Thứ hai: Đảm bảo luôn luôn có nước uống sạch cho gia súc, gia cầm. Cần có đủ thùng đựng nước. Nước cần được đánh phèn cho trong và khử trùng bằng Chloramin-B hoặc Chloramin-T, pha 1 viên với 25 lít để khử trùng nước uống cho gia súc, gia cầm.

- Thứ ba: Vật nuôi cần được chăm sóc, nuôi dưỡng chu đáo, không bị bỏ đói hoặc ăn những loại thức ăn tận dụng, thiếu dinh dưỡng, bị mốc, kém chất lượng. Nâng cao sức chống chịu cho vật nuôi là chủ động phòng ngừa rất có hiệu quả sự nhiễm mầm bệnh truyền nhiễm ở chúng.

- Thứ tư: Thực hiện vệ sinh thật tốt, thường xuyên quét dọn chuồng trại để vật nuôi được ở sạch. Định kỳ 1 tuần 1 - 2 lần phun tẩy uế chuồng trại và khu vực xung quanh bằng dung dịch 1% - 2% BKA hoặc Benkocid (pha 20 - 30ml thuốc, 110 lít nước) hoặc 1% Chloramin-T. Khi nước rút đến đâu thì dọn vệ sinh, phun thuốc sát trùng, tiêu độc, diệt mầm bệnh truyền nhiễm đến đó.

* Xử lý xác vật nuôi: Phương pháp hiệu quả nhất là đốt xác vật chết, phun thuốc diệt côn trùng hoặc thuốc sát trùng hoặc tưới dầu hỏa lên xác vật chết để chống các loài ăn thịt và côn trùng xâm nhập, đợi khi nước rút thì đem chôn lấp.

- Thứ năm: Tổ chức tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch các vắc-xin phòng chống bệnh ở vật nuôi:
+ Đối với trâu, bò, dê: Tiêm phòng bệnh tụ huyết trùng, lở mồm long móng.
+ Đối với lợn: Tiêm phòng dịch tả, tụ huyết trùng phó thương hàn và lở mồm long móng.
+  Đối với gia cầm: Cần tiêm phòng dịch tả gà, vịt…

- Thứ sáu: Khuyến cáo hạn chế sử dụng kháng sinh, các chất kích thích tăng trọng… để có thực phẩm an toàn cho sức khỏe cộng đồng. Tổ chức tốt hơn việc triển khai đồng bộ tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm và không để sót địa bàn, địa phương nào.

Tóm lại, phòng chống bệnh cho gia súc, gia cầm mùa mưa lũ là công việc quan trọng cần được tổ chức, giám sát thực hiện, huy động sức mạnh của tất cả cộng đồng từ các cấp quản lý Nhà nước đến người chăn nuôi trực tiếp. Làm được như vậy tức là chủ động phòng chống có hiệu quả dịch bệnh ở gia súc, gia cầm.

Nguyễn Thị Nhàn (Trung tâm Khuyến nông tỉnh Yên Bái) - Báo Yên Bái, 11/7/2014

Bảo vệ đàn gia súc, gia cầm mùa lũ

Mùa lũ đến thường gây dịch bệnh cho gia súc, gia cầm, làm thiệt hại lớn đến ngành chăn nuôi ở đồng bằng sông Cửu Long. Để chủ động phòng chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm có hiệu quả, bà con cần lưu ý những điểm sau:

- Đối với những vùng có nguy cơ ngập lụt, cần chủ động tôn cao nền chuồng, làm sàn kê cao và dự trữ thức ăn đầy đủ, làm rèm che chắn, tránh mưa tạt, gió lùa, đồng thời tiêm phòng đầy đủ các loại vaccin phòng bệnh cho gia súc như bệnh tả, tụ huyết trùng, lở mồm long móng...

- Đối với những vùng bị ngập lụt, bằng mọi cách phải di dời gia súc, gia cầm lên những vùng đất cao, làm chuồng che chắn cẩn thận, dự trữ thức ăn đầy đủ và bảo quản thức ăn khô ráo, không bị ẩm mốc, nhất là không cho gia súc, gia cầm uống nước lũ đã nhiễm bẩn, cần cho uống nước đã lắng phèn hoặc khử trùng.

- Ngoài ra, công tác phòng bệnh và chăm sóc gia súc, gia cầm trước, trong và sau khi lũ rút là rất cần thiết. Để phòng dịch bệnh cho gia súc, gia cầm đạt hiệu quả, trước hết phải làm tốt công tác chăm sóc, vệ sinh chuồng trại, vệ sinh môi trường và theo dõi nắm bắt thông tin về tình hình dịch bệnh để chủ động phòng chống khi dịch bệnh có thể xảy ra, gây thiệt hại cho đàn gia súc gia cầm của hộ gia đình.

Công tác tiêm phòng:

- Đối với trâu, bò: Tiêm phòng bệnh tụ huyết trùng, lở mồm long móng, nhất là những vùng tiếp giáp biên giới Campuchia để tạo vành đai an toàn dịch bệnh.

- Đối với heo: Tiêm phòng dịch tả, tụ huyết trùng, phó thương hàn và lở mồm long móng.

- Đối với gia cầm: Cần tiêm phòng dịch tả gà,vịt...

NTNN, 26/9/2003